نشانه های کمبود عناصر غذایی در موز

نیتروژن:
نشانه‌های کمبود به‌سرعت پدیدار می‌شوند و در برگ‌های همه سنین دیده می‌شوند. برگ‌ها بسیار کوچک و سبزِ روشن می‌شوند. بخش میانی رگبرگ، دمبرگ و غلاف برگ به رنگ قرمز-صورتی درمی‌آیند و سرعت تولید برگ به‌طور محسوسی کاهش می‌یابد. فاصله میان‌گره‌ها پیوسته کمتر می‌شود، حالت «رزتی» شکل می‌گیرد و به‌دلیل رشد ضعیف، توسعه گیاه متوقف می‌شود. خوشه‌های میوه کوچک می‌شوند و تعداد خوشه‌ها کاهش می‌یابد.

منبع: راهول مانه، B.Sc.

فسفر:
کمبود فسفر باعث کاهش قوت و شادابی گیاه می‌شود، رشد متوقف و توسعه ریشه ضعیف می‌گردد. حاشیه قدیمی‌ترین ۴–۵ برگ زرد می‌شود. در کمبود شدید فسفر، لکه‌های بنفش-قهوه‌ای روی برگ‌ها پدید می‌آید که سرانجام موجب سوختگی حاشیه‌ای به‌شکل «دندانه اره‌ای» در لبه برگ می‌شود. برگ‌های مبتلا می‌پیچند و دمبرگ‌ها می‌شکنند؛ رنگ برگ‌های جدید سبز تیره متمایل به آبی می‌شود. میوه‌ها نیز روی گیاه دیرتر می‌رسند.

پتاسیم:
علائم کمبود پتاسیم معمولاً در زمان گلدهی ظاهر می‌شوند. در برگ‌های پیر به‌سرعت رنگ نارنجی/زرد پدیدار می‌شود و سپس خشک شده و می‌میرند. رگبرگ میانی این برگ‌ها غالباً در حدود دوسوم طول خود خمیده یا شکسته است و باعث می‌شود برگ به سمت پایین اشاره کند. گیاه برگ‌های کوچک‌تری تولید می‌کند، گلدهی به تأخیر می‌افتد و اندازه خوشه‌ها کاهش می‌یابد. این علائم پیش از نمایان شدن تأثیرشان بر رشد کلی گیاه دیده می‌شوند.

کلسیم:
به‌دلیل تحرک پایین کلسیم در گیاه، علائم آن معمولاً پس از مرحله گلدهی کامل، یا در نتیجه مصرف نامتوازن پتاسیم، در برگ‌های جوان ظاهر می‌شوند. زردی بین‌رگبرگی در نزدیکی حاشیه برگ دیده می‌شود. ناهنجاری «برگ سنبله‌ای» یا فقدان تیغه برگ رخ می‌دهد؛ هنگام رسیدن، میوه به‌راحتی می‌شکند، خمیده شده و ظاهری مقعرتر پیدا می‌کند؛ قطر آن کاهش می‌یابد و مقدار گوشت آن نیز کمتر است.

منیزیم:
در برگ‌های پیر، کلروز در حاشیه برگ‌ها مشاهده می‌شود. زردی به سمت رگبرگ میانی گسترش می‌یابد و نواری سبز در مجاورت رگبرگ میانی باقی می‌ماند. کلروز در برگ‌های در معرض تابش مستقیم خورشید شدیدتر است و روی دمبرگ‌ها لکه‌های بنفش دیده می‌شود. سطح برگ‌ها از شبه‌ساقه جدا می‌شود. به‌علت کوتاه‌قدی گیاه، میوه‌ها به‌خوبی نمی‌رسند و بی‌مزه می‌شوند.

گوگرد:
نشانه‌های کمبود آن شبیه کمبود نیتروژن است، اما زردی یکنواخت بوده و در سراسر گیاه، از جمله برگ‌های جوان، دیده می‌شود. برگِ قلبی‌شکل سفیدفام می‌شود و سایر برگ‌ها بسیار نرم شده و به‌راحتی پاره می‌شوند. در گیاهان با کمبود شدید، ساقه ضخیم اما کوتاه است و برگ‌ها پیچ‌خورده‌اند.

منبع: vikaspedia